Jak dbać o krążenie?

30.03.2020
Aktywny senior
Jak dbać o krążenie?

Choć na co dzień nie zastanawiamy się nad tym, jak działa nasz układ krążenia, to tak naprawdę bardzo skomplikowana i w pełni zautomatyzowana sieć naczyń połączonych. Począwszy od „głównej pompy”, jaką jest serce, aż po najdrobniejsze naczynia włosowate, krew krąży po organizmie, odżywiając niemal każdą komórkę naszego ciała. Dziś przyjrzymy się nieco bliżej temu układowi, sprawdzimy jak dbać o krążenie i czy istotne znaczenia ma w tym kontekście zdrowe odżywianie.

Układ krążenia – budowa i znaczenie

Układ krążenia, zwany też układem krwionośnym lub sercowo-naczyniowym, obejmuje serce, krew oraz wszelkie naczynia ją transportujące (tętnice, żyły i naczynia włosowate, zwane też kapilarami). Do tego systemu zaliczamy też wszelkie organy i mięśnie, do których docierają naczynia krwionośne.

Chyba nikogo nie trzeba przekonywać, że należy dbać o układ krwionośny, ponieważ ma krytycznie istotne znaczenie dla naszego organizmu. Dzięki niemu komórki zaopatrywane są w tlen i składniki odżywcze, oddając jednocześnie dwutlenek węgla i produkty przemiany materii, które następnie są wydalane z organizmu. System ten można zatem przyrównać do wielkiej sieci transportowej, która na bieżąco zajmuje się wspieraniem wielu procesów odbywających się w naszym ciele. A jest czym transportować!

Jeśli liczyć wszystkie, nawet najmniejsze naczynia krwionośne ludzkiego układu krążenia, liczyłyby one ponad 100 tys. kilometrów, co pozwoliłoby okrążyć Ziemię ponad dwukrotnie!

Jest to zatem liczba, która przerasta nasze wyobrażenie. Dlaczego? Ponieważ wyobrażając sobie transport krwi, myślimy głównie o tętnicach i żyłach wielkości co najmniej takiej, jaką możemy zaobserwować tuż pod naszą skórą. Tymczasem najmniejsze naczynia włosowate człowieka mają grubość nie przekraczającą… 0,1 milimetra! Dzięki temu mogą dotrzeć do każdego zakątka organizmu – wystarczy wspomnieć, że każda komórka ciała oddalona jest od najbliższego naczynia najwyżej o 0,000025 milimetra.

Serce, czyli „mózg” układu

Nie sposób jednak mówić o układzie krążenia, nie poświęcając kilku zdań sercu. To najbardziej wydajny mięsień naszego organizmu, który wprawia w ruch cały układ. Działa jak pompa o niespotykanej sile i precyzji – aby uzmysłowić sobie, jak mocno musi pracować, spróbujmy ścisnąć dłonią piłkę do tenisa. Nie jest łatwo, prawda? Tymczasem serce wykonuje takich skurczów od 60 do 80 na minutę, co w ciągu 70 lat daje nam średnio 2,5 mld uderzeń! To doprawdy fascynujący organ, który posiada nawet własne „źródło zasilania” w postaci impulsu nakazującego skurcz. To dlatego możemy utrzymywać bijące serce poza ciałem, pod warunkiem, że dostarczymy mu tlen.

Dzięki regularnym uderzeniom serca, krew może skutecznie transportować tlen, składniki odżywcze, produkty przemiany materii, hormony, sole mineralne, wodę i różne rodzaje komórek krwi (np. leukocyty) do nawet najdalszych zakątków na mapie ciała. Dzieje się to z częstotliwością pozwalającą na przepompowanie aż 300 litrów krwi w minutę i to pomimo faktu, że w naszym organizmie znajduje się zaledwie około 5 litrów tej życiodajnej cieczy. Bez serca, a konkretnie bez utrzymywania przez nie odpowiedniego ciśnienia krwi, to wszystko nie byłoby możliwe, dlatego tak ważne jest stałe monitorowanie działania całego układu. Zacząć można od zwykłego sprawdzenia ciśnienia właśnie, które może nam dać podstawowe odpowiedzi na temat poprawności jego funkcjonowania.

Jak dbać o krążenie i zdrowe serce?

Dzisiejszy tryb życia – nierzadko w biegu, oparty na przetworzonym jedzeniu i wymagający wspomagania się używkami – nie sprzyja zbytnio utrzymaniu zdrowego serca i całego układu krwionośnego. Dlatego warto zdawać sobie sprawę z czynników, które mogą nam zaszkodzić, jak i z praktyk, które będą działać pozytywnie na pracę systemu krążenia.

Na początek sprawa fundamentalna – jeśli palimy papierosy, powinniśmy je jak najszybciej rzucić.

Związki chemiczne zawarte w dymie tytoniowym mogą powodować wiele perturbacji zdrowotnych w zakresie układu krążenia. Tymczasem osoby, które zrywają z tym nałogiem, zmniejszają takie ryzyko aż o 50%.

Istotne jest również zdrowe odżywianie. Przede wszystkim dieta nie powinna być zbyt „tłusta”, ani zbyt bogata w węglowodany. Jeśli zaburzymy odpowiedni balans makroskładników, możemy doprowadzić do odkładania się tłuszczu w narządach i naczyniach krwionośnych, co rzecz jasna nie pozostaje bez wpływu na wydajność układu sercowo-naczyniowego, w tym na ciśnienie krwi. Warto ograniczyć również ilość soli w diecie. Skupmy się jednak na tym, co możemy zrobić pozytywnego dla naszego serca, czyli jak dbać o krążenie.

Skoro jesteśmy już w temacie diety, to zadbajmy o to, by znalazła się w niej odpowiednia ilość tiaminy, która pomaga w prawidłowym funkcjonowaniu serca. Jej źródłem są chociażby produkty zbożowe i suche nasiona roślin strączkowych, a także wieprzowina. Warto zadbać również o odpowiednią podaż kwasów EPA i DHA, które także przyczyniają się do prawidłowego funkcjonowania serca (korzystne działanie występuje w przypadku spożywania 250 mg EPA i DHA dziennie). Bogatym źródłem tychże składników są chociażby tłuste ryby morskie, które każdy z nas powinien wdrożyć do swojej diety.

Wiele osób decyduje się również na suplementację określonych składników odżywczych dla wspomagania serca i układu krwionośnego poprzez spożywanie suplementów diety. Bardzo popularnym suplementem diety tego typu jest słynny Vital Tonik od Doppelherz, zawierający wyciąg z głogu, który wspomaga pracę serca oraz wykazuje działanie relaksujące, a także wyciąg z melisy, wspomagający dobre samopoczucie, działający relaksująco oraz wspierający prawidłowe funkcjonowanie układu krążenia. Innym wartym uwagi suplementem diety jest Doppelherz® system VITALIFE SHOTS, zawierający kompozycję starannie dobranych składników, które pomagają zadbać o: siły witalne (żeń-szeń), odporność organizmu (selen, cynk, żelazo), prawidłowe funkcjonowanie mięśni (magnez) i pracę serca (tiamina, głóg).

Co, poza rzuceniem nałogów, odpowiednią dietą i suplementacją, warto jeszcze robić dla swojego serca? Jak dbać o krążenie? Nie zapominajmy o ruchu! Nawet umiarkowana aktywność fizyczna, w postaci marszu, pływania, czy jazdy na rowerze, pozytywnie wpływa na wydajność pracy układu krążenia. Ważna jest tutaj regularność i intensywność – zapewnijmy sobie choćby 15 minut wysiłku fizycznego każdego dnia.

Na nasze serce negatywny wpływ ma również stres. Dlatego jeśli to możliwe, ograniczmy czynniki stresogenne i nabądźmy umiejętność radzenia sobie z silnymi emocjami. Mogą to być na przykład techniki medytacyjne, rzucenie się w wir nowego hobby lub spokojny czas spędzony z rodziną, który pomaga „oczyścić” głowę.

 

Źródła:

Gryszczyńska  A., Witaminy z grupy B – naturalne źródła, rola w organizmie (…), "Postępy Fitoterapii" 2009, nr 4

"Witaminy", praca zbiorowa pod red. prof. Jana Gawęckiego, Biblioteczka Olimpiady Wiedzy o Żywieniu, Zeszyt 5, Katedra Higieny Żywienia Człowieka, Poznań 2000

B. Fajdek, A. Golnik: Modeling and simulation of human circulatory system. Międzyzdroje: IEEE, 2010.

Udostępnij

Czy ten artykuł był dla Ciebie pomocny?